Πέμπτη, 20 Απριλίου 2017

Ωδή στη νέα πορεία ενός κουρασμένου ενατενιστή που παραμένει ενεργός



Επιλογή: ξεφορτώνομαι τις δειλές βεβαιότητες και πλέον πορεύομαι όλο και περισσότερο με θαρραλέες υποψίες.


Προφανώς για να επιλεγεί αυτό το τρόπος αντίδρασης, χρειάστηκαν -μεταξύ άλλων- ο πανδαμάτωρ χρόνος, εσωτερικές νοητικές διεργασίες, κάποια ελλείμματα υγείας, αναπότρεπτες βίαιες και μη εμπειρίες, υπέροχοι άνθρωποι που βρέθηκαν (και πολλοί απ’ αυτούς βρίσκονται ακόμη) στο δρόμο μου και ίσως και κάποιες συμπαντικές συμπτώσεις (σε αυτήν την κατηγορία περιλαμβάνονται τα τυχαία περιστατικά της καθημερινής ζωής)! 


Ελλειμματική προσοχή ενίοτε και υπερβάλουσα πνευματική κινητικότητα σε άλλες περιπτώσεις, με επιλεκτική ανάπλαση του περίγυρου με βάση αδιευκρίνιστα κριτήρια, για κάτι τέτοιο θα μπορούσε να αποφανθεί η επιστήμη για την περίπτωσή μου. Η χρήση ορισμένων εξεζητημένων, αρχαιοπρεπών και μη δόκιμων στην καθημερινή ζωή λέξεων, διευκολύνει (και προφυλάσσει!) την περιγραφή αυτής της πορείας, την καθιστά απόμακρη και ακατανόητη στους κακόπιστους αλλά ενδιαφέρουσα και αναγκαία στους ενδιαφερόμενους με καθαρή ψυχή. 


Μη θεωρήσετε οτι πρόκειται για ανάληψη μεγάλου ρίσκου: οι υποψίες συνήθως προέρχονται από ήδη βιωμένες εμπειρίες και άλλωστε η απεξάρτηση από βεβαιότητες δίνει ενδιαφέρον στη ζωή. Κανείς εξάλλου δε σου ζητά με το ξεφόρτωμα δειλών βεβαιοτήτων να απεμπολήσεις τις σταθερές αξίες σου σε ανθρώπους (την παντοτινή σου σύντροφο, συγγενείς που είναι φίλοι αλλά και φίλους που έχουν γίνει συγγενείς), συνήθειες (χρήση πέννας Sheaffer και μάλιστα με γραφή peacock blue!), μουσικές (Paul Macca, Rock και, και, και...), αγαπημένα μέρη για ουζοκατάνυξη (Αθηναϊκόν στη Θεμιστοκλέους) όπου συχνάζεις με αδελφές ψυχές και ποτά που πίνεις (margarita!) για την επίτευξη αλκοολικής μέθεξης.


Η συνειδητή ευτυχία μου που μπορώ κάλλιστα να αιτιολογήσω και η ευγνωμοσύνη στο Θείο για αυτό, δεν μπαίνουν καθόλου στην άκρη. Αντίθετα, όσο ακατάληπτη γίνεται για τις αφιλόξενες ψυχές, άλλο τόσο εμφαντική είναι για αυτούς που με αφορούν, με ακολουθούν και με στηρίζουν.


Τους ευχαριστώ γι αυτό και τους ευγνωμονώ.

Πέμπτη, 13 Απριλίου 2017

Το νόημα της Ανάστασης και της χαμένης ευκαιρίας για δική μας ανάσταση



Σε αντίθεση με την περίοδο των εορτών των Χριστουγέννων που μας δημιουργούν παραδοσιακά μια τρυφερή (έως και οριακά μελό) διάθεση, οι μέρες του Πάσχα είναι διαφορετικές: είναι μέρες ουσιαστικής αγάπης ακόμη και προς τους λιγότερους αγαπητούς συνανθρώπους μας. Αλλά πάντα, μέσα από τις ώρες της περισυλλογής και της βαθειάς θλίψης για τη συνειδητή θυσία ενός απλού ανθρώπου της διπλανής πόρτας με θεϊκά χαρακτηριστικά και ιερό όραμα, απορρέει η ανάγκη μας να δώσουμε χώρο στον αληθινά καλό μέρος του εαυτού μας που τον περισσότερο χρόνο διστάζει να εμφανιστεί. Συνήθως όμως αυτό το καταλαβαίνουμε όταν πλέον το νόημα της Ανάστασης έχει υποχωρήσει πίσω από χάχανα σε εορταστικά γλέντια και πλούσια γεύματα ανακούφισης μετά τη νηστεία. 

Και τί μένει τελικά όταν επανερχόμαστε στον καθιερωμένο τρόπο ζωής;

Η ευγνωμοσύνη για αυτό το αγόρι που η μορφή του τρεμοσβήνει στο μυαλό μας και η αίσθηση ότι χάθηκε μια ευκαιρία για τη δική μας ανάσταση.


Δευτέρα, 10 Απριλίου 2017

Χαμηλώνω τον πήχη αν μπορώ... ειδάλλως συνεχίζω την πορεία!



Χαμηλώνω τον πήχη των ονείρων ακόμη και δυο σκάλες -αν το μπορώ!- σε όσα αποτελούν αποκλειστικά δικό μου πεδίο δραστηριότητας και δεν συμπαρασύρουν τις ζωές, εργασίες και όνειρα άλλων. Προσαρμόζω τις επιδιώξεις της ζωής μου σε όρια που μπορώ να αγγίξω χωρίς να προβαίνω σε προσβλητικό συμβιβασμό (άλλωστε εξακολουθώ να είμαι -στο μέτρο του δυνατού- απαιτητικός και ανικανοποίητος με τον εαυτό μου).


Οι ευγενικές (και, ακόμη περισσότερο, οι γενικές) σοφιστείες με διευκολύνουν να διαχειρίζομαι τις λανθασμένες αποφάσεις στη ζωή μου και πάντα μου προσφέρουν μια επίπλαστη πνευματική διέξοδο διαφυγής. Κάποια στιγμή όμως, τα λόγια τελειώνουν και τότε έρχεται η ώρα των ποδιών. Αυτό θα μπορούσατε να το εκλάβετε ως αλληγορικό, αλλά εν προοκειμένω είναι μια σκληρή ακριβολογία.


Κοιτάζω τη φωτογραφία με αυτό το ανηφορικό δρομάκι προς την αγιορείτικη μονή που ανεβαίνω τα τελευταία είκοσι χρόνια χωρίς δισταγμό και δεύτερες σκέψεις. Αυτό που μου φαίνεται mission impossible, είναι ωστόσο μια αδιαπραγμάτευτη πορεία που επαναλαμβάνεται χωρίς κλαυθμούς και μεμψιμοιρείες.


Στη συγκεκριμένη περίπτωση, στο μέσο της πορείας προς το στόχο της μονής που βρίσκεται λίγο μετά το τέλος της διαδρομής (αλλά σε ευθεία...), δεν υπάρχει ένας χώρος αναμονής, ένα αναψυκτήριο ή έστω ένα παγκάκι βρε αδελφέ! Αδιαπραγμάτευτα, η ψυχωφελής πορεία συνεχίζεται με κάποια οικονομία (Θεία;) που με υπερβαίνει αλλά που την υπακούω πρόθυμα και με άκρατη εμπιστοσύνη.



Άθελά μου, μόλις περιέγραψα τη ζωή.

Κυριακή, 9 Απριλίου 2017

Άθελη Ελπίδα

 
Είναι άραγε μια σελίδα από το ημερολόγιο ενός παρατηρητή άγριων πουλιών του Αμαζονίου της Πανόρμου ή μήπως ένα ανύποπτο πάτημα του κουμπιού της φωτογραφικής μηχανής του κινητού μου; Σε κάθε περίπτωση το αποτέλεσμα μου προκαλεί "άθελη ελπίδα".

Τρίτη, 4 Απριλίου 2017

Αρχίζει να μαθαίνει να ζει χωρίς ουρανό



Η αλήθεια είναι οτι στην αρχή του έλειπε η εικόνα του ουρανού πάνω από το κεφάλι του. Δεν πίστευε σε θεωρείες συνωμοσίας αλλά έβλεπε τον ουρανό να εξαφανίζεται σταδιακά, όλο και περισσότερα κτήρια και στέγαστρα ξεφύτρωναν γύρω του και του τον έκρυβαν. Το τεχνητό φως δεν μπορούσε να συγκριθεί με το γαλάζιο του ουρανού, αλλά σε κάθε περίπτωση ήταν μια λύση που μείωνε την διάθεσή του να διαμαρτυρηθεί. Όσο περνούσε ο καιρός όμως, ένιωθε οτι κάποιος είχε βαλθεί να τους πείσει  οτι δεν χρειάζεται ο ουρανός για να είσαι ευτυχισμένος στη ζωή. Χωρίς εντάσεις -δεν ήταν ώρα για επαναστάσεις του αέρα!- άρχισε να πιστεύει οτι η έλλειψη ουρανού τελικά μπορεί και να του έβγαινε σε καλό: τον προστάτευε από ακραία καιρικά φαινόμενα που όλο και πιο συχνά εμφανίζονται στη ζωή του κι από κάθε είδους τρομερά πλάσματα που θα μπορούσαν να πέσουν από ψηλά στη γη και να τον κατασπαράξουν. Είχε διαβάσει σχετικά άρθρα και, ενώ αρχικά αυτές οι αιτιάσεις του φαίνονταν γελοίες, τον τελευταίο καιρό άρχισε να καταλαβαίνει οτι τελικά όντως υπήρχε τέτοιος κίνδυνος και καλόν ήταν να έχει -κυριολεκτικά!- το κεφάλι του ήσυχο. Έτσι είναι, πρέπει να μαθαίνουμε να ζούμε με τις νέες συνθήκες της ζωής μας και να μην έχουμε υπερβολικές απαιτήσεις από το οικοσύστημα που με νύχια και δόντια διατηρούν σε ισορροπία οι κρατούντες του κόσμου. Και, τώρα που το σκέφτεται, τί του προσφέρει τελικά ο ουρανός, αφού το μόνο που μπορεί να κάνει με αυτόν είναι να τον κοιτάει; Ενώ τη γη την πατάς, την κλωτσάς, μπορείς να χοροπηδάς επάνω της. Στέκεται σιωπηλός με ένα χαμόγελο αμηχανίας εγκλωβισμένος ανάμεσα σε ψηλά κτήρια που του κρύβουν τον ουρανό. Η ιδέα οτι εξυφαίνεται σκοτεινή δολοπλοκία για να μάθει να ζει χωρίς ουρανό, ώρες-ώρες τον ανησυχεί αλλά προσπαθεί να κρατά το μυαλό του αγκιστρωμένο στη γήινη πραγματικότητα για το καλό των παιδιών του. 

Επαναλαμβάνει αδιάκοπα τα λόγια που του έχουν ζητήσει οι σοφοί να λέει: Ακόμη και χωρίς ουρανό, η ζωή είναι όμορφη.

Πού θα πάει, θα το πιστέψει στο τέλος!

Δευτέρα, 27 Μαρτίου 2017

Σκέψεις που απορρέουν από το Υπάρχει ρόλος για την ποίηση; του Ντίνου Σιώτη

Κοιτάζω τον Ντίνο στα μάτια και γράφω στο πληκτρολόγιο...

Ο Ντίνος Σιώτης εξασκεί full-time το επάγγελμα του ποιητή και αυτό, από μόνο του, στα μάτια μου είναι θαρραλέο. Συγχρόνως είναι εκδότης λογοτεχνικών περιοδικών και βιβλίων και μάλιστα μου έκανε την τιμή πριν από μερικούς μήνες να εκδώσει το τελευταίο μου βιβλίο Τα Νέα της Άλλης Πλευράς. Είχαμε λοιπόν την ευκαιρία, εν όψει της επικείμενης έκδοσης του βιβλίου, μου να συναντηθούμε και να συζητήσουμε, αρχικά για τις λεπτομέρειες της έκδοσης, στη συνέχεια όμως επί παντός επιστητού. Οι συναντήσεις μας συνεχίζονται και τον έχω πλέον κατατάξει στους “φίλους”, αν και θεωρούσα οτι ένας άνθρωπος δεν μπορεί να κάνει φιλίες μετά τα 42 του χρόνια.
Ο Ντίνος εξέδωσε το πρώτο του βιβλίο ποίησης το 1969, έχει εκδώσει μέχρι σήμερα στηνΑθήνα, το San Francisco και πιθανότατα αλλού αλλά δε γνωρίζω πού, 26 ποιητικές συλλογές, τρία τουλάχιστον βιβλία πεζογραφίας και λογοτεχνικά περιοδικά ών ουκ έστιν αριθμός. Άφοβα, επομένως, μπορεί να εικάσει κάποιος οτι δεν είναι περαστικός από τον χώρο.
Οφείλω να ομολογήσω ότι σε όλη μου τη ζωή αντιμετώπιζα τους ποιητές με θαυμασμό, αμφισβήτηση, αγάπη, ενόχληση και, εν τέλει, αμηχανία, αφού είχα αποχρώσεις ενδείξεις οτι μπορεί να είναι εξωγήινοι. Σε κάθε περίπτωση, κατά τις επαφές μας και στη μέχρι σήμερα φιλία μου με τον Ντίνο μου έχω διαπιστώσει οτι οι ποιητές μπορεί κάλλιστα να είναι άνθρωποι αλλά και ανθρώπινοι, ακόμη κι αν είναι, τελικά, εξωγήινοι που στόχος τους είναι να επιβιώσουν στις σκληρές συνθήκες του πλανήτη που τους φιλοξενεί . Συχνά, για να πετύχουν αυτόν το στόχο της επιβίωσης, φέρονται σε εμάς τους γήινους, σα να προσπαθούν να επικοινωνήσουν μαζί μας. Το θεωρώ πιθανό αλλά δεν είμαι σίγουρος.
Το σίγουρο είναι οτι με τον Ντίνο ανταλλάσουμε ποιήματα και κείμενα (πολλά εκ των οποίων θα μείνουν σε ντουλάπια και ποτέ δε θα εκδοθούν), πίνουμε τακτικά τσάι (ούτε καν καφέ!) και έχουμε επιτρεψει ο ένας στον άλλον να εισέλθει μέχρις ενός βαθμού στον περιχαρακωμένο χώρο μας που ονομάζεται “προσωπική ζωή”.
Ο ποιητής Ντίνος μου έστειλε πρόσφατα ένα εξαιρετικό κείμενό του υπό τον τίτλο “Υπάρχει ρόλος για την ποίηση;” το οποίο είναι αποκαλυπτικό για το πώς λειτουργεί το μυαλό ενός - επιτρέψτε μου, καλού- ποιητή. Ίσως στη σημερινή εποχή έχουμε μεγαλύτερη ανάγκη από στρατευμένους στα ακριτικά νησιά παρά από ποιητές. Ποιός είμαι εγώ που μπορώ να το ισχυριστώ αυτό; Σε κάθε περίπτωση διάβασα το κείμενο του Ντίνου με προσοχή και τον προσήκοντα σεβασμό σε έναν αξιόλογο δημιουργό, από το οποίο κείμενο απέρρευσαν σκέψεις, ιδέες, διαφωνίες και συχνά φωτισμός.
Ακολουθεί το κείμενο του Ντίνου Σιώτη και αμέσως μετά καταθέτω ταπεινά τα σχόλια που θα έκανα στον Ντίνο αν τον είχα μπροστά μου την ώρα που διάβαζα το κείμενό του.

Υπάρχει ρόλος για την ποίηση; του Ντίνου Σιώτη
Μέσω μιας γλώσσας που ξαφνιάζει και μιας συναισθηματικής φόρτισης που τρομάζει, οι ποιητές συνάπτουν συμβάσεις αορίστου χρόνου με την καθημερινότητα, ενσωματώνουν στην ποίησή τους κοινωνικούς κραδασμούς, πόνο, στέρηση, απελπισία και απώλεια. Ομως δεν εισακούγονται...

ΝΤΙΝΟΣ ΣΙΩΤΗΣ  | ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 18/03/2017 08:00 

Υπάρχει ρόλος για την ποίηση;
Ποίηση είναι μια συνθήκη με φως που φωτίζει πλαγίως της ζωής τα αδιέξοδα. Ποίηση είναι ένας χάρτης στην άκρη του οποίου δεν υπάρχουν αγαπημένοι προορισμοί. Η καλή ποίηση προσπορίζει μυστικά. Οι ποιητές δεν εντρυφούν στην πρακτική πλευρά της ζωής, απλώς χτίζουν ένα ποίημα και μας ξεναγούν. Ζούμε σε εποχές δύσκολες. Ο ρόλος της ποίησης θα μπορούσε να είναι του μαιευτήρα που ξεγεννά εκπλήξεις, ελπίδα, αισιοδοξία, τόλμη, ειλικρίνεια, συμπόνια, αρετή, καλοσύνη. Αυτό προϋποθέτει ότι δεν είναι ποίηση συμβατική, μηχανική, ψεύτικη, άνευρη και ενδοσκοπική που τραυλίζει προσωπικά ψυχοδράματα.
«Αχ και να ξέραμε να διαβάζουμε ποίηση με την προσήλωση που κοιτάμε τον κατάλογο στα ακριβά εστιατόρια», γράφει σε ένα ποίημά του ο μεγάλος πολωνός ποιητής Ανταμ Ζαγκαγιέφσκι. Παραλλάζοντάς το, θα το έφερνα πιο κοντά στα δικά μας και θα έλεγα: «Αχ και να 'ξεραν οι πολιτικοί μας να διαβάζουν ποίηση με την προσήλωση που κοιτάν το συμφέρον του κόμματός τους», εννοώντας πως αν ήξεραν οι πολιτικοί να διαβάζουν ποίηση η κρίση θα ήταν παρελθόν.
Ποιήματα μιας χρήσης
Στη σημερινή Ελλάδα όπου όλα έχουν έρθει ανάποδα πολλοί ποιητές έχουν ξεχάσει να ζουν όπως οι ποιητές - εκτός αν δεν έμαθαν ποτέ να ζουν όπως οι ποιητές. Σε τόσο δύσκολους καιρούς λίγοι ποιητές έχουν καταλάβει ότι ο δρόμος τους είναι στρωμένος με χαλίκια κι ότι μόνο μέσα από εμπόδια θα βρουν το νόημα της ζωής, μια και το πραγματικό μέγεθος ενός ποιητή δεν φαίνεται, εκτός αν το δείχνει ο χαρακτήρας του. Την καλή ποίηση δεν την συνεπαίρνει ο ιδιωτικός χρόνος αλλά ο συλλογικός. Οταν δεν έχουν οι ποιητές απόθεμα τόλμης, θα μένουν εγκλωβισμένοι σε όσα νομίζουν ότι ξέρουν για την ποίηση, αφού η ελευθερία τους σταματά εκεί που χάνουν το κουράγιο τους και δεν βρίσκουν τη δύναμη να αντλήσουν έμπνευση από τα πιο ταπεινά υλικά. Γι' αυτό και τα πιο πολλά ποιήματα είναι μιας ανάγνωσης, μιας χρήσης. Γιατί πρέπει να είναι κανείς πράγματι πολύ μεγάλος για να παραμένει σεμνός και να μην κυνηγά τη δημοσιότητα. Αλλωστε, σε μια κοινωνία με αρχές ο όρος «σεμνός ποιητής» δεν θα ήταν σχήμα οξύμωρο.
Φαίνεται, πάντως, ότι η κρίση κομίζει εμπνεύσεις και ερωτήματα αναπάντητα που διεκδικούν, με συμβατικό ή ανορθόδοξο τρόπο, την ενεργοποίηση των σταθερών του ρεαλισμού και την άρνηση απαξίωσης της ζωής. Στα χρόνια της κρίσης βλέπουμε λιγότερη εσωστρέφεια, περισσότερη πεισματική αλληλουχία νοημάτων, μια πιο κριτική ματιά στα τρέχοντα. Μέσω μιας γλώσσας που ξαφνιάζει και μιας συναισθηματικής φόρτισης που τρομάζει, οι ποιητές συνάπτουν συμβάσεις αορίστου χρόνου με την καθημερινότητα, ενσωματώνουν στην ποίησή τους κοινωνικούς κραδασμούς, πόνο, στέρηση, απελπισία και απώλεια, λειτουργούν χωρίς να ξεψειρίζουν τα εσώψυχά τους, ονειρεύονται την επαναδημιουργία του κόσμου με βάση τις αρχές της ουτοπίας (τους). Ομως δεν εισακούγονται απ' το ευρύ κοινό, το οποίο κοιτάει πολλή τηλεόραση…
Η ποίηση σε δύσκολους καιρούς σαν τους σημερινούς σηματοδοτεί την αντίληψη ότι υπάρχει για να μας θυμίζει ότι είμαστε άνθρωποι κι ότι οι ποιητές γράφουν όχι για να κατανοούν τους άλλους αλλά τον εαυτό τους. Στις μέρες μας η κρίση και η ρευστότητα της ζωής αντί να ισοπεδώνουν την ποίηση την κάνουν να υψώνει κεφάλι: δεν παλινδρομεί αιθεροβάμων μέσα στις αντιφάσεις και τις αντινομίες της ζωής, αλλά στέκεται σταθερά στα πόδια της ενεργοποιώντας το αίσθημα της αυτοσυντήρησης. Κυρίως πείθει το αναγνωστικό κοινό ότι «εκεί έξω» υπάρχει και δημιουργεί μια κοινωνία ποιητών η οποία με την ποίησή της ερμηνεύει τη ζωή, τον κόσμο, την πραγματικότητα, τον εαυτό της, με το βλέμμα στραμμένο στην κοινωνία.
Ο πολωνή ποιήτρια Βισουάβα Σιμπρόσκα γράφει: «Οι ποιητές θα 'χουν πάντοτε πολλή δουλειά». Και αυτό το παίρνουν τοις μετρητοίς αρκετοί ποιητές, επιχειρώντας μία σύνδεση με την πραγματικότητα, μέσα από την καθημερινότητα, την ειδησεογραφία, το όραμα. Η ποίηση, αν είναι γνήσια, βρίσκει τον ρόλο της και προσπαθεί να δει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η ζωή, συνδέοντας οργανικά τα πάντα μεταξύ τους, δίνοντας υπόσταση στην άποψη ότι ο ποιητής πρέπει να παρεμβαίνει με την ποίησή του στα κοινά. Σε έναν τρελό κόσμο με πρωταγωνιστή το παράλογο η ποίηση αναδεικνύει το ελάχιστο, το ασήμαντο, το παραμελημένο.
Τελικά η ποίηση μάς λυτρώνει. Και μας υπενθυμίζει ότι στη ζωή δεν ήρθαμε μόνο για να την χαιρόμαστε αλλά και για να την κάνουμε καλύτερη για τις επόμενες γενιές. Και ίσως αυτό είναι ο ηθικός ρόλος της ποίησης: να ανοίγει μια χαραμάδα απ' όπου περνά λίγο φως, λίγη χαρά, λίγη αισιοδοξία, λίγη λύτρωση, λίγο χρώμα και όπου η ελπίδα νικά την απελπισία. Οπότε η ποίηση δεν είναι κάτι άχρηστο όπως λένε οι τεχνοκράτες, οι οικονομολόγοι και οι μεταπραγματιστές.

Επιφυλακτικοί λογισμοί του Κ.Ι. που απορρέουν από το κείμενο του Ντίνου Σιώτη
·   * “Οι ποιητές δεν εντρυφούν στην πρακτική πλευρά της ζωής, απλώς χτίζουν ένα ποίημα και μας ξεναγούν”: με ανακουφίζει που μας αφήνουν οι ποιητές να αποφασίσουμε εμείς, ίσως επειδή κατά βάθος δεν τους ενδιαφέρει η γνώμη μας.
·    * “Ο ρόλος της ποίησης θα μπορούσε να είναι του μαιευτήρα που ξεγεννά εκπλήξεις, ελπίδα, αισιοδοξία, τόλμη, ειλικρίνεια, συμπόνια, αρετή, καλοσύνη”:  καμμιά κουβέντα για τερατογεννήσεις...
·   * “Στη σημερινή Ελλάδα όπου όλα έχουν έρθει ανάποδα πολλοί ποιητές έχουν ξεχάσει να ζουν όπως οι ποιητές - εκτός αν δεν έμαθαν ποτέ να ζουν όπως οι ποιητές”: αυτό ίσως συμβαίνει επειδή οι ποιητές ζούν στο μεταίχμιο της φθοράς.
* “Οταν δεν έχουν οι ποιητές απόθεμα τόλμης, θα μένουν εγκλωβισμένοι σε όσα νομίζουν ότι ξέρουν για την ποίηση, αφού η ελευθερία τους σταματά εκεί που χάνουν το κουράγιο τους και δεν βρίσκουν τη δύναμη να αντλήσουν έμπνευση από τα πιο ταπεινά υλικά”: ταπεινά υλικά μπορούν άραγε να θεωρηθούν τα ανθρώπινα πάθη;
·  * “Φαίνεται, πάντως, ότι η κρίση κομίζει εμπνεύσεις και ερωτήματα αναπάντητα που διεκδικούν, με συμβατικό ή ανορθόδοξο τρόπο, την ενεργοποίηση των σταθερών του ρεαλισμού και την άρνηση απαξίωσης της ζωής”¨: Ναι αλλά τί απελευθερωτική -και γενναία!- είναι αυτή η απαξίωση...
* “Οπότε η ποίηση δεν είναι κάτι άχρηστο όπως λένε οι τεχνοκράτες, οι οικονομολόγοι και οι μεταπραγματιστές”: Όμως η ποίηση δεν είναι στη σημερινή κοινωνία αγαθό πρώτης ανάγκης... ή μήπως είναι;

Ντίνο σε ευχαριστώ για όλα και πρώτιστα για τη φιλία σου.