Τετάρτη, 17 Οκτωβρίου 2018

Περί δυστυχίας και οδύνης σε μια ζωή όμορφη


Αναρωτιέμαι: τί σχέση μπορώ να έχω με τη Γαλλίδα φιλόφοφο και ακτιβίστρια Simone Weil που πέθανε το 1943 σε ηλικία μόλις 34 ετών; Καμμία, εκ πρώτης όψεως. Επρόκειτο για μια ασυνήθιστη μορφή στον κόσμο των διανοούμενων της αριστεράς του εικοστού αιώνα που όσο πλησίαζε το τέλος της (σύντομης, ούτως ή άλλως, ζωής της) έγινε θρησκευόμενη και έτεινε προς τον μυστικισμό. Εξετάζοντας τη ζωή της κάπως βαθύτερα, διαβάζω ότι ο Αλμπέρ Καμύ που εκτιμώ ιδιαιτέρως την χαρακτήρισε ως "το μοναδικό μεγάλο πνεύμα της εποχής μας".
Ξαναγυρνώ στο αρχικό ερώτημα: τί σχέση έχω με τη Simone Weil; Όλα ξεκίνησαν όταν σε ένα πρόσφατο ξεκαθάρισμα του γραφείου μου (άλλο μεγάλο μεγάλο μυστήριο αυτό για εμένα: γιατί να είμαι τόσο φευγάτος αυτήν την εποχή και απομακρύνω από τη ζωή μου πολύτιμα χαρτιά και υλικά από “άλλες εποχές μου“;) ανάμεσα στα χαρτιά που συμμάζεψα βρήκα ένα μικρό χειρόγραφο σημείωμα με κάποια λόγια της Weil:

Η δυστυχία δεν ταυτίζεται με την οδύνη.

Σε ανύποπτες στιγμές υποπίπτουν στην αντίληψή μου λόγια και στίχοι που αισθάνομαι την ανάγκη να καταγράψω σε πρόχειρα χαρτάκια που στη συνέχεια τα πετάω εδώ κι εκεί με την ανεξήγητη σιγουριά ότι σε ανύποπτη στιγμή θα τα ξαναβrώ και τότε θα μπορώ να αξιολογήσω (αξιοποιήσω) τα μηνύματα που μου στέλνουν. Αποτέλεσμα αυτού είναι να έχω στην κατοχή μου τέτοια σημειωματάκια από τα χρόνια του Πανεπιστημίου στην Αθήνα των 80ies, των μεταπτυχιακών σπουδών στο Λονδίνο στα μέσα αυτής της περιόδου, τα χρόνια του στρατού και ιδιαιτέρως της μάχιμης περιόδου από τη Σάμο στα τέλη της -πάντα για 80ies μιλάμε!-, τα χρόνια της επαγγελματικής καριέρας που φτάνουν μέχρι το παρόν. Ένα μωσαϊκό από πολύχρωμα χαρτάκια με σημαντικά -;- λόγια άλλων ή δικά μου που φυλάω και σε ανύποπτες στιγμές, συχνότατα τυχαία, βρίσκω μπροστά μου και οφελούμαι από το μήνυμα που μου έστελνε ο παλαιότερος εαυτός μου.

Τα λόγια της Weil εν προκειμένω, έρχονται σε μια ώρα που έχω μπερδέψει αυτές τις δύο έννοιες (δυστυχία-οδύνη) λες και είναι ταυτόσημες. Το μήνυμα που έλαβα από τον παλαιότερο εαυτό μου, έβαλε τα πράγματα στη θέση τους: 

Ο πόνος από αντικειμενικές δυσκολίες της ζωής, από αυτές που δεν υπάρχει άνθρωπος στον κόσμο που δεν έχει ζήσει, δεν μας καθιστά δυστυχισμένους. Over and out.

Πέμπτη, 11 Οκτωβρίου 2018

Άγιον Όρος 19 χρόνια μετά


 

Στις 23 Οκτωβρίου 2000 βρέθηκα για πρώτη φορά στον Άγιον Όρος. Αμήχανος, αβέβαιος, επιθετικός, σχεδόν κακόπιστος.

Από τότε συνέβησαν πολλά. Στον κόσμο ολόγυρα αλλά και στη δική μου ζωή συγκεκριμένα. Ακόμη όμως αναγνωρίζω τον νεαρό άντρα που πήγε σε αυτόν τον εντελώς άγνωστο κόσμο γι αυτόν προσπαθώντας να θρηνήσει για τη μεγάλη απώλεια του πατέρα του προ δεκαετίας (τότε) που είχε μείνει κρυμμένη μέσα μου, κρυμμένη πίσω από τις φωνασκίες και τα χειροκροτλήματα μιας θεαματικής καριέρας που και αυτή κλυδωνιζόταν εκείνη την περίοδο. Δεν το είχα κάνει (να θρηνήσω για την απώλεια) αυτά τα δέκα χρόνια και τα σκοτεινά σύννεφα μαζεύονταν εντός μου και με εμπόδιζαν να προχωρήσω τη ζωή μου που είχε σπουδαίες προοπτικές: μια ιδανική σύντροφο και την δημιουργία μιας υπέροχης οικογένειας που είχε ξεκινήσει.

Αξιώθηκα φέτος όχι μόνο επειδή το προσκύνημα αποτελεί για εμένα για ιερή τελετουργία που ήθελα να επαναλαβάνω όσο μπορώ να το κάνω αυτό, να ανέβω στο Όρος για 19η φορά –και μάλιστα πάντα στην ίδια μονή, παρακαλώ- και διαπίστωσα ότι, όσες αλλαγές κι αν βρήκα εκεί, ο κήπος της Παναγιάς παραμένει ένας προορισμός που αναπαύει την ψυχή.

Νέοι δόκιμοι μοναχοί που τότε μου είχαν φανεί παιδαρέλια, έχουν εξελιχθεί ανώνυδα, ανεπαίσχυντα, ειρηνικά σε ώριμους “γέροντες” (τίτλος τιμής ανεξαρτήτως ηλικίας για τους μοναχούς). Πολλοί από αυτούς ήταν οι ίδιοι στους οποίους είχα απευθυνθεί πριν από 19 χρόνια ζητώντας –εκβιαστικά ενίοτε- απαντήσεις, χωρίς εγώ να μπορώ να τους αρθρώσω τις αντίστοιχες ερωτήσεις.

Κάποιοι από τους παλαιούς έχουν «φύγει»: αναζήτησα τον Κογκολέζο μεγαλόσχημο μοναχό Κοσμά που είχα συναντήσει τον Οκτώβριο του 2010 στο Kolwezi στην ιεραποστολή της Μονής Γρηγορίου του Όρους στο Κογκό όταν είχα βαφτίσει την Αναστασία και τον ξαναβρήκα -εντελώς τυχαία- αργότερα εν Ελλάδι στο Άγιον Όρος. Αυτήν τη φορά δεν τον πρόλαβα, είχε κοιμηθεί προ διμήνου.

Όπως μου συμβαίνει πάντα όταν επιστρέφω από το Άγιος Όρος, νοιώθω την καρδιά μου καθαρή και αναπαυμένη , αλλά εξακολουθώ να νοιώθω ένα αμήχανο δέος σε όλα αυτά που αισθάνομαι στο Όρος ότι υπάρχουν, αλλά δεν μου εμφανίζονται σαν θεαματικά πλάνα σε action movie αλλά ήπια και ταπεινά.


Ίσως αυτό οφείλεται στην παιδαγωγική απουσία του Θεού που ξεχειλίζει από αγάπη, ακόμη και μέσα στον πόνο.
























Τρίτη, 2 Οκτωβρίου 2018

Η βίαιη εισβολή της πραγματικότητας στο συννεφάκι όπου κρυβόταν


Έμενε καθισμένος στην αναπαυτική πολυθρόνα του κοιτάζοντας τον κόσμο γύρω του. Είναι όμορφη η ζωή, σκεφτόταν και εγώ είμαι ευλογημένος που μπορώ να το καταλάβω αυτό. Και μετά, αναστέναζε ευτυχής με τον εαυτό του και βυθιζόταν βαθειά, όλο και πιο βαθειά στην πολυθρόνα του. 

Άκουγε φωνές γύρω του αλλά δεν έδινε σημασία: δεν είχε καμία διάθεση να παραιτηθεί από την ευεξία του για την οποία είχε δουλέψει πολύ σκληρά. Να μην κάνεις τίποτα για να διαταράξεις την αρμονία που έχεις απλώσει γύρω σου

Ατσαλάκωτος από τις αντάρες της ζωής, έτσι νόμιζε ότι θα έμενε. Κι άβρεχτος από τις δυσκολίες της.

Μέχρι που μια ημέρα συνέβη κάτι ανατριχιαστικό:

Άρχισαν να εμφανίζονται γύρω του εικόνες που έθεταν σε αμφισβήτηση το οικοδόμημα  που είχε με τόσο κόπο χτίσει και έμεινε τόσο καιρό ερμητικά κλεισμένος σε αυτό. Λίγες ημέρες αργότερα τον βρήκαν νεκρό στην πολυθρόνα του με ένα ύφος τρόμου στο πρόσωπό του. Οι ιατροί δεν δυσκολεύτηκαν να κάνουν τη διάγνωσή τους:

Οξεία εισβολή της πραγματικότητας στο φαντασιώδη κόσμο του που έλαβε χώρα ανύποπτα, πριν ο οργανισμός του προλάβει να προλάβει να δημιουργήσει αντισώματα για να σωθεί.

Σ.Σ. Το κείμενο πρωτο-παρουσιάστηκε στις 27/5/2011, αλλά υπεβλήθη σε πνευματικό μασάζ, σάουνα, spa, χαμάμ & άλλες συναφείς θεραπείες για χαλάρωση & αναζωογόνηση του ηθικού του γράφοντος.